Cần Thơ: Làm rõ loài và nguồn gốc cây thủy tùng ghép – Bài học về bảo tồn và quản lý nguồn gen quý hiếm
Những ngày gần đây, thông tin xoay quanh việc ông Huỳnh Công Thống (cù lao Tân Lộc, TP. Cần Thơ) đã hơn 20 năm nghiên cứu, ghép và nhân giống thành công cây thủy tùng – một loài thực vật quý hiếm thuộc Nhóm IA trong Sách Đỏ Việt Nam – đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Trước sự việc này, các cơ quan chức năng thành phố Cần Thơ đã nhanh chóng vào cuộc để khảo sát, giám định loài và xác định nguồn gốc cây nhằm đảm bảo tính khoa học, pháp lý và phù hợp với định hướng bảo tồn đa dạng sinh học.
Kết quả khảo sát ban đầu tại vườn cây thủy tùng
Theo ông Ngô Chí Điện – Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn và Kiểm lâm TP. Cần Thơ, qua kiểm tra thực tế tại vườn nhà ông Huỳnh Công Thống, cơ quan chức năng ghi nhận có tổng cộng 17 cá thể cây được gọi là thủy tùng. Trong đó, 1 cây đã trồng được khoảng 19 năm, có đường kính gốc lên tới 161cm, cao khoảng 12m; 16 cây còn lại được trồng khoảng 17 năm, đường kính gốc dao động từ 60–75cm, chiều cao từ 8–10m.
Về hình thái, các cá thể này có nhiều đặc điểm tương đồng với loài thủy tùng (Glyptostrobus pensilis (Staunt.) K. Koch) – loài thực vật rừng quý hiếm nằm trong Sách Đỏ Việt Nam. Tuy nhiên, để đưa ra kết luận chính xác, các cơ quan chuyên môn như Viện Sinh học và đơn vị giám định loài sẽ tiếp tục phối hợp nhằm xác định danh pháp khoa học cũng như nguồn gốc cây mẹ.
Đây là bước bắt buộc nhằm tránh nhầm lẫn giữa các loài có hình thái gần giống nhau, đồng thời đảm bảo tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật hiện hành về bảo vệ loài nguy cấp, quý, hiếm.
https://vigen.vn/nguon-goc-cay-dua-sap-o-viet-nam/
Tâm huyết của người dân trong công tác bảo tồn
Ngành chức năng ghi nhận và đánh giá cao sự tâm huyết, bền bỉ của ông Huỳnh Công Thống trong việc nghiên cứu, gìn giữ và nhân giống các loài cây quý hiếm suốt nhiều năm qua. Việc một cá nhân chủ động tìm tòi, học hỏi và áp dụng các phương pháp nhân giống, ghép cây thể hiện tinh thần trách nhiệm với môi trường và phù hợp với chủ trương bảo tồn nguồn gen thực vật của ngành nông nghiệp.
Ở góc độ khoa học và thực tiễn, những nỗ lực như vậy cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của người dân trong bảo tồn đa dạng sinh học, bên cạnh các viện nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước. Những kiến thức, công nghệ về giống cây, bảo tồn và nhân giống hiện nay cũng đang được chia sẻ ngày càng nhiều trên các nền tảng chuyên ngành như https://vigen.vn/, giúp người làm nông nghiệp và nghiên cứu sinh học tiếp cận thông tin một cách bài bản và cập nhật.
Khía cạnh pháp lý cần được làm rõ
Tuy nhiên, từ góc độ quản lý nhà nước, ông Ngô Chí Điện nhấn mạnh rằng nếu cây được xác định đúng là thủy tùng – loài thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc Nhóm IA theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP và Nghị định 84/2021/NĐ-CP – thì mọi hoạt động khai thác, mua bán, tặng cho vì mục đích thương mại đều bị nghiêm cấm, trừ trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo tồn hoặc chuyển giao phi thương mại và phải có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
Đáng chú ý, dù cây thủy tùng trong vườn nhà ông Thống được nhân giống bằng phương pháp ghép trên gốc cây khác (như cây bụt mọc), thì phần cây ghép vẫn được xác định là cá thể của loài nguy cấp, quý, hiếm. Vì vậy, việc mua bán hay trao đổi thương mại vẫn không được phép theo quy định pháp luật hiện hành.
Hướng đi hài hòa giữa bảo tồn và phát triển
Trong thời gian tới, Chi cục Phát triển Nông thôn và Kiểm lâm TP. Cần Thơ sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn và chính quyền địa phương để làm việc cụ thể với ông Huỳnh Công Thống. Nội dung làm việc tập trung vào việc xác định nguồn gốc cây mẹ, quy trình nhân giống, cũng như hướng dẫn các thủ tục cần thiết nếu ông có nguyện vọng đăng ký cơ sở bảo tồn hoặc chuyển giao phục vụ nghiên cứu khoa học.
Việc này nhằm đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và lợi ích chung của cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện để các cá nhân có tâm huyết tham gia bảo tồn nguồn gen quý hiếm một cách hợp pháp, bền vững.
Ý nghĩa của việc nhân giống loài quý hiếm
Dù hiện nay chưa có thống kê đầy đủ về số lượng cây thủy tùng được trồng trong vườn nhà dân, nhưng theo lãnh đạo Chi cục Phát triển Nông thôn và Kiểm lâm TP. Cần Thơ, việc người dân quan tâm trồng và nhân giống loài cây này – nếu thực hiện đúng quy định – có thể mang lại nhiều lợi ích thiết thực như: gia tăng số lượng cá thể ngoài tự nhiên, hình thành các quần thể “dự trữ gene”, giảm áp lực khai thác lên quần thể tự nhiên đang suy giảm.
Bên cạnh đó, hoạt động này còn góp phần phục hồi nguồn gene, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học và tạo tiền đề cho các chương trình nghiên cứu, phục hồi loài trong tương lai. Tương tự như việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp để rút ngắn thời gian ra trái, cho hiệu quả kinh tế cao – ví dụ như sự so sánh giữa dừa sáp và dừa thường được phân tích tại https://vigen.vn/giong-dua-sap-hay-dua-thuong-ra-trai-nhanh-hon/ – thì trong bảo tồn, việc hiểu rõ đặc tính loài và tuân thủ quy định pháp lý cũng đóng vai trò then chốt.
Khuyến nghị từ cơ quan quản lý
Lãnh đạo Chi cục Phát triển Nông thôn và Kiểm lâm TP. Cần Thơ khuyến nghị, các cá nhân, tổ chức có mong muốn nghiên cứu, nhân giống hoặc bảo tồn loài nguy cấp, quý, hiếm cần chủ động tìm hiểu kỹ về pháp lý. Cụ thể, phải có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của cây mẹ, đăng ký cơ sở gây trồng hoặc bảo tồn nguồn gene theo quy định, chỉ thực hiện hoạt động vì mục đích nghiên cứu, bảo tồn, không thương mại hóa và tuân thủ đầy đủ các thủ tục xin phép khi vận chuyển, trưng bày hay chuyển giao.
Câu chuyện về cây thủy tùng ghép tại Cần Thơ không chỉ là vấn đề giám định loài, mà còn là lời nhắc nhở quan trọng về trách nhiệm chung trong việc bảo tồn nguồn tài nguyên sinh học quý giá của quốc gia – nơi mà khoa học, pháp luật và tâm huyết của người dân cần song hành để đạt được hiệu quả bền vững lâu dài.
BÍ QUYẾT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XANH ĐƠN GIẢN, HIỆU QUẢ CAO CHO MỌI KHÔNG GIAN
VAI TRÒ VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC TRỒNG CÂY XANH TRONG ĐỜI SỐNG
Trong bối cảnh môi trường ngày càng chịu nhiều tác động tiêu cực từ đô thị hóa và biến đổi khí hậu, việc trồng và chăm sóc cây xanh không còn đơn thuần là sở thích cá nhân mà đã trở thành nhu cầu thiết yếu của cuộc sống hiện đại. Cây xanh mang lại nhiều giá trị thiết thực, cả về môi trường, sức khỏe lẫn kinh tế – xã hội.
Trước hết, cây xanh đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhiệt độ. Những khu vực có mật độ cây xanh cao thường mát mẻ hơn so với khu vực bê tông hóa nhờ khả năng che bóng và quá trình thoát hơi nước qua lá. Điều này đặc biệt có ý nghĩa tại các thành phố lớn, nơi hiệu ứng đảo nhiệt đô thị khiến nhiệt độ luôn cao hơn vùng nông thôn xung quanh.
Bên cạnh đó, cây xanh giúp tạo nên không gian sống trong lành, dễ chịu. Màu xanh tự nhiên có tác dụng giảm căng thẳng, ổn định tinh thần, cải thiện chất lượng giấc ngủ và tăng hiệu suất làm việc. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc thường xuyên với cây xanh giúp con người cân bằng cảm xúc và nâng cao sức khỏe tinh thần.
Không chỉ vậy, cây xanh còn góp phần duy trì đa dạng sinh học, tạo môi trường sống cho côn trùng, chim chóc và các vi sinh vật có lợi. Ở góc độ kinh tế, cảnh quan xanh giúp nâng cao giá trị bất động sản, cải thiện hình ảnh khu dân cư và thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: dịch vụ gia công nhân giống cấy mô
CÁC BƯỚC TRỒNG CÂY ĐƠN GIẢN, TIẾT KIỆM VÀ DỄ ÁP DỤNG
Lựa chọn giống cây phù hợp là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự thành công khi trồng cây. Tùy vào mục đích sử dụng và không gian trồng mà người trồng cần cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ đầu.
LỰA CHỌN GIỐNG CÂY TRỒNG TRONG NHÀ
Cây trồng trong nhà thường phải thích nghi với điều kiện ánh sáng hạn chế, không khí ít lưu thông và không gian hẹp. Vì vậy, nên ưu tiên những loại cây có khả năng chịu bóng bán phần, nhu cầu nước thấp và ít sâu bệnh.
Một số loại cây trong nhà phổ biến, dễ chăm sóc và phù hợp với người mới bắt đầu gồm có lưỡi hổ, phát tài, xương rồng, trầu bà, kim tiền. Những loại cây này không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, chỉ cần đặt ở nơi có ánh sáng gián tiếp và tưới nước đúng mức là có thể sinh trưởng ổn định.
LỰA CHỌN GIỐNG CÂY TRỒNG NGOÀI TRỜI
Đối với cây trồng ngoài trời, yếu tố khí hậu và thổ nhưỡng đóng vai trò then chốt. Cây cần chịu được nắng mưa, gió mạnh và sự thay đổi nhiệt độ theo mùa. Trước khi trồng, cần tìm hiểu kỹ đặc tính của từng loại cây để lựa chọn phù hợp với điều kiện địa phương.
Một số loại cây ngoài trời dễ trồng, dễ chăm sóc có thể kể đến như dừa cạn, sứ, hồng, chuỗi ngọc, nguyệt quế. Những loại cây này có sức sống tốt, hoa đẹp và không yêu cầu chăm sóc cầu kỳ.
Để đảm bảo chất lượng cây ngay từ đầu, người trồng nên lựa chọn cây giống từ các vườn cây giống uy tín, nơi cung cấp giống khỏe mạnh, đồng đều và phù hợp với điều kiện khí hậu từng vùng.
CHUẨN BỊ ĐẤT TRỒNG PHÙ HỢP VỚI TỪNG LOẠI CÂY
Đất trồng là nền tảng quyết định sự phát triển lâu dài của cây. Dù trồng trong nhà hay ngoài trời, đất cần đảm bảo đủ dinh dưỡng, tơi xốp và thoát nước tốt.
ĐẤT TRỒNG CHO CÂY TRONG NHÀ
Cây trồng trong nhà cần loại đất giữ ẩm vừa phải nhưng không bị úng nước. Đất nên có cấu trúc nhẹ, thoáng khí để rễ dễ hô hấp. Có thể trộn đất theo tỷ lệ cân đối giữa đất thịt, mùn hữu cơ và vật liệu giúp thoát nước như cát, trấu hun hoặc đá perlite.
Việc bổ sung phân trùn quế hoặc phân hữu cơ hoai mục giúp cung cấp dưỡng chất lâu dài và cải thiện cấu trúc đất. Ngoài ra, nên lót một lớp sỏi nhỏ dưới đáy chậu để hạn chế tình trạng đọng nước gây thối rễ.
ĐẤT TRỒNG CHO CÂY NGOÀI TRỜI
Cây trồng ngoài trời cần đất giàu dinh dưỡng nhưng phải thoát nước tốt, đặc biệt trong mùa mưa. Với những vùng đất sét nặng, cần trộn thêm cát, tro trấu hoặc mùn cưa để tăng độ tơi xốp.
Việc bón lót phân hữu cơ, phân chuồng hoai mục trước khi trồng giúp cây có nguồn dinh dưỡng ổn định trong giai đoạn đầu. Vào mùa khô, có thể phủ rơm rạ hoặc lá khô trên bề mặt đất để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại.
GIEO HẠT VÀ TRỒNG CÂY GIỐNG ĐÚNG KỸ THUẬT
Khi gieo hạt, cần lựa chọn hạt giống chất lượng, không bị ẩm mốc hay sâu bệnh. Hạt được gieo đều trên bề mặt đất, phủ lớp đất mỏng và tưới nước nhẹ bằng bình phun sương để tránh làm trôi hạt.
Đối với cây giống, cần chọn cây khỏe, rễ phát triển tốt, lá xanh và không có dấu hiệu sâu bệnh. Khi trồng, đào hố rộng hơn bầu rễ để tạo điều kiện cho rễ lan tỏa. Sau khi trồng, tưới nước ngay để đất ôm sát rễ, giúp cây nhanh chóng hồi phục.
CHĂM SÓC CÂY ĐÚNG CÁCH ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO
Tưới nước là khâu quan trọng nhưng cần thực hiện hợp lý. Phần lớn các loại cây chỉ cần tưới khi đất bắt đầu khô. Việc tưới quá nhiều nước là nguyên nhân phổ biến gây thối rễ và chết cây.
Nhiệt độ và ánh sáng cũng cần được điều chỉnh phù hợp. Cây trong nhà thường phát triển tốt ở mức nhiệt 20–25 độ C, tránh thay đổi đột ngột. Cây ngoài trời có khả năng thích nghi tốt hơn nhưng vẫn cần che chắn khi thời tiết quá khắc nghiệt.
Bón phân định kỳ giúp cây sinh trưởng khỏe mạnh. Phân hữu cơ cải thiện đất và an toàn cho môi trường, trong khi phân vô cơ giúp cây phát triển nhanh hơn nếu sử dụng đúng liều lượng.
Trong quá trình chăm sóc, cần thường xuyên kiểm tra để phát hiện sớm sâu bệnh. Ưu tiên các biện pháp tự nhiên như dung dịch tỏi, ớt, gừng hoặc trồng xen cây xua đuổi côn trùng. Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật sự cần thiết và tuân thủ đúng hướng dẫn để đảm bảo an toàn.
Trồng và chăm sóc cây xanh không quá phức tạp nếu nắm vững những nguyên tắc cơ bản. Với sự kiên nhẫn và hiểu biết đúng cách, bất kỳ ai cũng có thể tạo dựng cho mình một không gian xanh bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe, môi trường và chất lượng cuộc sống.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Vigen cây giống công nghệ cao chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.