Khởi nghiệp từ phòng nuôi cấy mô: Anh nông dân Gia Lai làm chủ công nghệ, thu hơn 4 tỷ đồng mỗi năm
Tại thị xã An Khê (Gia Lai), mô hình khởi nghiệp của anh Thái Xuân Biên đang trở thành câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều nông dân trẻ. Từ một công nhân nhà máy đường, thu nhập bấp bênh, anh Biên đã tự học, tự nghiên cứu và mạnh dạn đầu tư xây dựng phòng nuôi cấy mô giống cây lâm nghiệp – một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao mà trước đây gần như chỉ nằm trong tay viện nghiên cứu hoặc doanh nghiệp lớn.
Đến nay, cơ sở của anh đã cung cấp hơn 4,5 triệu cây giống keo, bạch đàn cấy mô, đạt doanh thu trên 4 tỷ đồng, góp phần chủ động nguồn giống chất lượng cao cho địa phương và nhiều tỉnh miền Trung – Tây Nguyên.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Hành trình bước vào công nghệ cao của một nông dân trẻ
Sau khi rời nhà máy đường vì thu nhập bấp bênh, anh Biên trở về quê sản xuất trên 1,5ha đất gia đình giao lại. Trồng sắn, trồng rau, rồi mô hình gì cũng thử, nhưng “được mùa mất giá” khiến kinh tế vẫn không ổn định.
Khoảng năm 2010, khi phong trào trồng rừng phát triển mạnh, anh nhận thấy nhu cầu cây giống keo, bạch đàn tăng cao nên quyết định mở vườn ươm. Từ 100.000 cây giống đầu tiên, anh thu lãi 70 – 80 triệu đồng. Nhận thấy tiềm năng lớn, anh mở rộng quy mô lên 2–4 triệu cây/năm.
Tuy nhiên, phụ thuộc vào nguồn cây cấy mô từ TP.HCM khiến chi phí cao, vận chuyển xa làm cây yếu, ảnh hưởng đến chất lượng. Chính khó khăn này thôi thúc anh tìm cách tự chủ công nghệ nuôi cấy mô – một quyết định táo bạo đối với một nông dân “tay ngang”.
Tự học – tự nghiên cứu – tự xây phòng nuôi cấy mô
Năm 2020, anh Biên đăng ký khóa học nuôi cấy mô tại Đại học Nông Lâm TP.HCM. Học xong, anh trở về và đầu tư 350m² đất để xây:
2 phòng nuôi cấy mô
2 phòng pha môi trường – chuẩn bị mẫu
1 phòng sinh hóa
Cùng đầy đủ tủ cấy, nồi hấp, thiết bị vô trùng, tủ nuôi sáng…
Sau khi thành thạo kỹ thuật nhân chồi, tạo cây, xử lý mẫu… anh bắt đầu nhân giống keo, bạch đàn. Khâu quan trọng nhất – theo anh Biên – là chọn vật liệu mẹ hoàn toàn sạch bệnh, sinh trưởng khỏe, vì cây mô chỉ tốt khi bộ gen cây mẹ tốt.
Giai đoạn đầu, tỉ lệ sống rất thấp. Anh liên tục vào TP.HCM và Quy Nhơn học thêm, tham gia chuyển giao công nghệ của các trung tâm lớn. Nhờ sự kiên trì, đến năm 2022 anh chính thức làm chủ quy trình, tạo ra cây giống cấy mô chất lượng cao, mạnh khỏe, đồng đều, sạch bệnh.
Công nghệ tạo bước ngoặt – doanh thu bứt phá hàng tỷ đồng
Kể từ khi thành công với phòng mô, anh đã:
Xuất bán 4 triệu cây bạch đàn cấy mô
Xuất bán 500.000 cây keo cấy mô
Doanh thu trên 4 tỷ đồng
Cung cấp giống cho Quảng Bình, Bình Định, Quảng Ngãi và toàn tỉnh Gia Lai
Nhiều hộ dân phản hồi rằng cây cấy mô khỏe, đồng đều, chống sâu bệnh tốt và sinh trưởng vượt trội so với giống giâm hom truyền thống.
Một ưu điểm quan trọng của cây mô là rút ngắn thời gian hoàn chỉnh rừng trồng, tăng năng suất và giúp người dân giảm rủi ro trong sản xuất lâm nghiệp.
Tự chủ nguồn giống – giảm chi phí cho cả địa phương
Theo ông Võ Văn Thanh – Chủ tịch Hội Nông dân xã Song An – việc anh Biên đầu tư phòng nuôi cấy mô đã giải quyết được vấn đề lớn mà vườn ươm địa phương gặp phải bấy lâu: phụ thuộc nguồn giống từ TP.HCM khiến giá cao và chất lượng không ổn định.
Nhờ anh Biên:
Giá giống hợp lý hơn
Giảm chi phí vận chuyển
Nguồn cây khỏe, nâng cao tỉ lệ sống
Chủ động cung cấp cho hàng loạt vườn ươm trong tỉnh
Từ một hộ nông dân, anh đã góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng và thu nhập cho hàng trăm hộ khác.
Ứng dụng kiến thức mới – hướng tới phát triển bền vững
Ngoài sản xuất giống lâm nghiệp, anh Biên còn tìm hiểu thêm về công nghệ nhân giống nhiều loại cây khác, trong đó có các mô hình liên quan đến cây dừa và cây ăn trái. Một trong những nguồn tài liệu anh tham khảo là các hướng dẫn kỹ thuật trên những trang chuyên ngành như:
Tìm hiểu các sản phẩm – vật tư nông nghiệp ứng dụng trong kỹ thuật nhân giống:👉 https://vigen.vn/
Các quy trình liên quan đến kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dừa sáp giúp người dân hiểu rõ hơn về nhu cầu của cây mô khi đưa ra môi trường thật:👉 https://vigen.vn/cach-trong-dua-sap-mo/
Những kiến thức này giúp anh hoàn thiện hơn quy trình ươm giống, cũng như hướng tới việc phát triển phòng mô theo hướng đa dạng hóa sản phẩm trong tương lai.
Khát vọng đưa cây giống công nghệ cao lan rộng khắp Tây Nguyên
Hiện anh Biên đang tiếp tục mở rộng:
Tăng số lượng phòng nuôi cấy
Nghiên cứu thêm giống mới
Kết hợp chuyển giao kỹ thuật cho các hộ trồng rừng
Hướng đến mô hình doanh nghiệp cung cấp giống lâm nghiệp chất lượng cao quy mô toàn miền Trung – Tây Nguyên
Với ý chí bền bỉ và tinh thần đổi mới, anh Biên đã chứng minh rằng: nông dân hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao, và khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, cơ hội thành công sẽ mở ra rộng hơn rất nhiều.
Khởi nghiệp từ cây giống cấy mô – Hành trình bền bỉ tạo giá trị cho nông nghiệp sạch
Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng đòi hỏi cao về năng suất, chất lượng và tính đồng đều của cây trồng, cây giống cấy mô đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nông dân và doanh nghiệp. Không chỉ là câu chuyện của công nghệ, đây còn là hành trình khởi nghiệp đầy tâm huyết của những người trẻ dám dấn thân vì nông nghiệp bền vững.
Một trong những tấm gương tiêu biểu là chị Bùi Thị Kim Thanh (30 tuổi, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang), người đã dành nhiều năm nghiên cứu và làm chủ quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô, mở ra hướng đi mới mang lại thu nhập ổn định và giá trị lâu dài cho cộng đồng nông dân địa phương.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Đầu tư bài bản cho phòng thí nghiệm nuôi cấy mô
Dẫn chúng tôi tham quan phòng thí nghiệm, chị Thanh chia sẻ rằng suốt hơn 4 năm qua, hầu như ngày nào chị cũng gắn bó với các giá kệ cấy mô, ống nghiệm và tủ vô trùng. Để xây dựng được cơ sở nhân giống như hiện nay, vợ chồng chị đã mạnh dạn đầu tư hơn 2 tỷ đồng cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và nghiên cứu quy trình kỹ thuật.
Trước khi khởi nghiệp, cả hai vợ chồng đều là nghiên cứu viên công tác tại Bộ môn Công nghệ sinh học, sinh lý, sinh hóa và sau thu hoạch thuộc Viện Cây ăn quả miền Nam. Năm 2019, vì hoàn cảnh gia đình và mong muốn phát triển hướng đi riêng, chị Thanh quyết định nghỉ việc, dồn toàn bộ tâm huyết mở trang trại nhân giống mang tên Cây giống – Cây cấy mô 5Q. Chị trực tiếp đảm nhiệm nghiên cứu quy trình, trong khi chồng hỗ trợ chăm sóc cây tại nhà lưới sau giờ làm việc.
Theo chị Thanh, cây giống cấy mô có ba ưu điểm nổi bật: chuẩn giống – sạch bệnh – chất lượng đồng đều, giúp người trồng giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Chính những lợi thế này đã thôi thúc chị theo đuổi con đường khởi nghiệp, với mong muốn mang nguồn giống chất lượng cao đến gần hơn với bà con nông dân.
Kiên trì nghiên cứu để làm chủ quy trình chuẩn
Dù có nền tảng chuyên môn, nhưng những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Nhiều giống cây chị chưa từng nghiên cứu trước đó, buộc phải thử nghiệm đi thử nghiệm lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mới tìm ra công thức phù hợp.
Để tạo ra một cây giống cấy mô hoàn chỉnh, quy trình phải trải qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt: lựa chọn cây mẹ sạch bệnh, khử trùng mẫu, tạo chồi, nhân nhanh số lượng, cấy chuyền, tạo rễ và cuối cùng là đưa cây ra vườn ươm thích nghi với điều kiện tự nhiên. Mỗi giai đoạn đều đòi hỏi sự chính xác cao về môi trường, hóa chất, nồng độ và thời gian xử lý.
Các công đoạn trong phòng cấy mô (môi trường in vitro) có thể kéo dài từ vài tháng đến hơn một năm. Sau khi ra rễ, cây tiếp tục được chăm sóc tại nhà lưới từ 1,5–3 tháng tùy loại trước khi xuất bán. Nhờ kiểm soát chặt chẽ quy trình, tỷ lệ sống của cây khi ra môi trường tự nhiên đạt từ 80% trở lên, có nhiều loại cây đạt tỷ lệ rất cao.
Đa dạng giống cây – đáp ứng nhu cầu thị trường
Hiện nay, trang trại của chị Thanh đã nhân giống thành công hơn 30 loại cây trồng và cây cảnh, nổi bật như khóm (dứa) MD2, hoa cúc, hoa lan (phi điệp, dendro) và nhiều loại cây kiểng lá có giá trị kinh tế cao. Mỗi năm, cơ sở cung cấp ra thị trường hàng chục nghìn cây giống cấy mô, và dự kiến sẽ nâng sản lượng lên 300.000 – 400.000 cây/năm trong thời gian tới.
Song song với hoa và cây cảnh, xu hướng sử dụng cây ăn trái cấy mô – đặc biệt là chuối – cũng đang được nhiều nhà vườn quan tâm. Việc so sánh hiệu quả giữa các phương pháp nhân giống truyền thống và hiện đại được phân tích khá rõ trong các tài liệu chuyên sâu như https://vigen.vn/chuoi-cay-mo-va-chuoi-tach-choi/, giúp người trồng có thêm cơ sở lựa chọn nguồn giống phù hợp.
Giá hợp lý – chất lượng tạo niềm tin
Nhờ tận dụng mặt bằng sẵn có và tối ưu quy trình sản xuất, sản phẩm cây giống của chị Thanh có giá bán thấp hơn so với nhiều nguồn cung khác trên thị trường nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Chẳng hạn, hoa cúc đồng tiền từ Đà Lạt về Tiền Giang có giá 5.500–6.000 đồng/cây, trong khi tại cơ sở của chị chỉ từ 4.000–4.500 đồng/cây; cây sống đời chỉ khoảng 3.000 đồng/cây.
Chính sự cân đối giữa giá thành và chất lượng đã giúp sản phẩm của cơ sở nhanh chóng được nông dân địa phương tin tưởng lựa chọn, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và tạo động lực mở rộng sản xuất.
Lan tỏa giá trị từ nông nghiệp công nghệ cao
Không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình, cơ sở của chị Thanh còn tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động trẻ với thu nhập khoảng 5 triệu đồng/người/tháng, đồng thời tạo thêm việc làm thời vụ cho lao động nhàn rỗi tại địa phương.
Câu chuyện khởi nghiệp từ cây giống cấy mô của chị Thanh cho thấy, khi khoa học công nghệ được ứng dụng đúng hướng và xuất phát từ nhu cầu thực tế của người nông dân, sẽ tạo ra giá trị bền vững cho cả người sản xuất lẫn thị trường. Những nền tảng chia sẻ kiến thức và giải pháp về giống cây trồng như https://vigen.vn/ đang góp phần quan trọng trong việc lan tỏa mô hình nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và lâu dài.